“Nee, het ‘Grote Schooluitvalboek’ ga ik niet schrijven. Maar de samenvatting wil ik wel delen” schreef Martin Schraevesande onlangs in een open brief. PURE CHILD schreef hem aan of we deze goede en duidelijke samenvatting van de oorzaak van thuiszitters en schooluitval, alsook de oplossingen en de impact hiervan konden delen en Martin was helemaal in.
Ziehier zijn korte samenvatting:
1. ACHTERGROND: 150 jaar terug ontstond het idee dat je kinderen kunt vormen tot volwassenen zoals grondstoffen tot producten in een gestandaardiseerd proces. Grootschalig, planbaar, meetbaar. Vijftig jaar terug verschoven we naar een individueler moraal met nadruk op ontplooiing, jezelf zijn, mogen verschillen, gelukkig worden. Ons onderwijs bleef gebaseerd op het collectieve maakbaarheidsgeloof. Dat botst.
2. OORZAKEN: Grofweg in drie clusters: school (pedagogisch klimaat, gebouw, pesten, didactische flexibiliteit, etc.), thuis (scheiding, spanning, onverwerkt leed, onveiligheid, armoede, etc.) en kind (ADHD, ASS, HB, etc.) Bij verstoringen in meer dan één cluster stijgt het uitvalrisico sterk.
3. OPLOSSING: een systeem bedenken voor wie niet in het systeem past is zinloos, dus systematische oplossingen zijn er niet. Oplossen voor het kind werkt ook niet. We kunnen het ondersteunen in het vinden van zijn eigen oplossing. Uitwegen ontstaan altijd in geduldig, liefdevol, verbonden contact. Met het kind en met alle betrokkenen.
4. BELEID: werkt niet omdat het zich richt op dat waar beleidsmakers verstand van hebben. Geld, regels, samenwerking, informatie, onderzoek, etc. En dus niet op pedagogiek.
5. IMPACT: schooluitval veroorzaakt leed. Meestal richt het (gezien over de loop van een heel leven) geen blijvende schade aan. Waar dat wel zo is, komt dat vaker doordat we te veel en te heftig hebben ingegrepen dan doordat we te weinig deden. Ontwikkelingshaperingen zijn normaal (burnout, depressie, midlife, etc.) en vrijwel ieder mens krijgt ze. Maar soms komen ze vroeg in het leven en dat is extra zuur.
6. HOUDING: minder focus op ‘wat we doen’ en meer op ‘hoe we zijn’ helpt schooluitval voorkomen en oplossen. Zijn is: geduldig, liefdevol, aandachtig, verbindend, creatief, lerend. Een voortdurend van kinderen lerende leraar is de sleutel.
7. VAARDIGHEDEN: wees ‘verschilvaardig’ (verschil als norm zien en niet als probleem), ‘verbindingsvaardig’ (contact kunnen maken, ook als een kind afweert of niet thuis lijkt te geven) en ‘verliesvaardig’ (kunnen aanvaarden dat je niet de baas bent en dat niet altijd alles lukt en volgens plan gaat).
8. SAMENWERKEN: zoek niet naar waarheid of gelijk hebben maar naar een pad dat werkt. Zet de stem van het kind in die zoektocht centraal. Neem ouders serieus. Zowel hun emoties als hun observaties. Ga niet stoer doen en erken je onmacht wanneer je die voelt. Wees niet ‘rolvast’ maar doe wat gedaan moet worden.
Martin Schraevesande
Hij is Trainer, schrijver, spreker en leraar tegen schooluitval.
Auteur van ‘De thuiszitters’ & ‘De onderhuidse leraar’
Pure Child interviewde Martin: Bekijk het hier:
https://www.youtube.com/watch?v=GN2fndUbrtI&t=119s
