We leven in een hectische wereld die overuren maakt en die zich lijkt te distantiëren van onze menselijke manier van leven. Het gevolg hiervan is dat bijna ieder mens, een constante stress en druk voelt, zichzelf voorbij loopt, afleiding zoekt op de schermpjes, hun eigen talent en passie niet volgt, zichzelf niet durft te zijn, ongezond eet enz. Hierdoor kunnen ze het leven niet dragen, lopen steeds op hun tippen, worden depressief en ziek.
Gelukkig zijn er steeds meer mensen die de moed en de kracht hebben om uit deze waanzinnige molen te stappen en zich weerom durven focussen op wie ze zijn. Ze worden bewust van patronen en overtuigingen die ze meegekregen hebben met de paplepel, wat hen in het leven vastzet en gaan daarmee nu aan de slag. Naar mijn aanvoelen het pad naar verlichting want dit komt jezelf ten goede en van ieder mens om je heen.
Wij krijgen nu de kans om deze beklemmende trauma’s, patronen en overtuigingen te transformeren, onze rugzak lichter te maken. Waardoor we in staat zijn, om krachtiger en dichter bij ons zelf te blijven. Op dit moment zijn er zoveel mooie tools hier in onze Westerse wereld waarmee wij aan de slag kunnen, zoals # soorten trauma werk en familieopstellingen. Dus waar wachten we op?
Een 20 tal jaren geleden kwam ik in contact met het boek: ‘ The Power of Now’ van Eckhart Tolle, alsook later zijn boek: ‘ De nieuwe aarde.’ Voor mij waren deze boeken een echte eye opener. Door zijn eigen ervaringen en zijn eenvoudige verhalen, toonde hij duidelijk aan wat er gebeurt, wanneer je helemaal in het volledige NU moment aanwezig bent. (Je kan Eckhart Tolle nog steeds volgen op Youtube.)
Binnen het onderwijs vond ik dit dan al een missing link. Want daar is niemand die je vertelt wat emoties zijn en hoe je daar mee om kan gaan. Hoe je jezelf tot rust kan brengen enz. Toen ik als kleuterjuf de kans kreeg om mindfulness aan te brengen bij de kleuters greep ik deze uitdaging met twee handen aan, want ik wist en voelde tot diep in mijn hart dat dit een belangrijke tool was om aan onze kleinsten aan te bieden. Hen te laten doorvoelen, van wat emoties zijn, hoe ze daar mee kunnen gaan, waarom ze niet steeds van jou zijn, hoe je een kracht in jezelf kan ervaren, hoe naar je stem van je hart kan luisteren, hoe je je hoofd helemaal leeg kan maken, enz.
Hoe fijn het is om van jezelf te houden en te zien waarin je sterk in bent, jezelf een pluim te geven, hoe je zelf kan afschermen wanneer er te veel in je hoofd binnenkomt, wat de natuur voor ons kan betekenen enz. En vooral dat ieder in zich ‘ Liefde’ draagt . En dat is wat ons verbindt. Wat als je dit reeds kan meegeven aan kleine kinderen.
In 2026 breng ik mijn werkboek: ‘Samen mindful zijn in de kleuterklas’ voor kleuterleerkrachten in de wereld, waarin ik al mijn praktijklessen zal publiceren en waar je onmiddellijk mee aan de slag kan.
Mindfulness betekent simpelweg: ‘bewust aanwezig zijn’ bij jezelf en in je omgeving – met openheid, acceptatie en liefde voelen voor jezelf, de ander en alles wat leeft. Door mindfulness train je je aandacht, leer je beter omgaan met stress en emoties, en vergroot je je innerlijke rust en veerkracht.
Een belangrijke ingang tot mindfulness is de ademhaling. Je adem is er altijd, je hoeft er niets voor te doen. Door je aandacht hierop te richten, word je rustiger. Je ademhaling wordt vanzelf dieper en langzamer, en je hoofd wordt helderder. Zo ontstaat er ruimte en kalmte in lichaam en geest.
“ Mindfulness is liefdevolle aandacht voor jezelf. In de kern van ieder mens klopt een hart, in een hart. Op zoek naar verbinding, acceptatie en liefde van wie je in wezen bent. “
Mijn ervaring is dat heel eenvoudige speelse mindfulle oefeningen makkelijk worden opgepikt door kinderen— zelfs door kleuters. Op deze leeftijd leren kinderen snel en staan ze open voor nieuwe ervaringen. Ook hun brein is ten volle in ontwikkeling. Ook worden ze vanaf deze jonge leeftijd (jammer genoeg) reeds geconfronteerd met stress, onzekerheid, groepsdruk of pestgedrag. Het is dus goed dat we hen hier kunnen laten voelen wat er gebeurt met hun emoties en hun zelfbesef. Sommige van hen zoeken reeds naar erkenning of vertonen reeds een ‘please’-gedrag of worden reeds gepest.
Mindfulness kan op deze jonge leeftijd zorgen dat deze negatieve ervaringen, géén trauma moet worden dat ze heel hun leven moeten meesleuren. Dit helpt hen van op een jonge leeftijd op een transformerende wijze hier mee om te gaan. Het ideaal zou zijn als mindfulness in alle klasgroepen zou worden toegepast. Dat ook de leerkrachten en de ouders dit toepassen. Zo leren de kinderen al spelend en waarnemend van hun opvoeder.
Ziehier reeds een tip van de sluier, hoe je mindfulness in de kleuterklas kan brengen:
Kleuters kunnen ook hun eigen ervaringen vertellen, van wat er op de speelplaats gebeurd is, of toen één van de ouders, droevig of boos werd. Nadien kan je aanbrengen van hoe je kan omgaan wanneer je boos, bang of verdrietig bent, of te enthousiast… En een belangrijke dat een emotie er mag zijn. Deze kunnen uiten is heel belangrijk.
Spreek eventueel een plaats af met het kind, van waar ze deze emoties even kunnen laten gaan. Dit kan een bepaalde veilige kamer zijn, waar veel knuffels en kussens aanwezig zijn. Maak hierover op voorhand afspraken en geef ze hierbij de aangeleerde tools mee zoals: is de emotie over, zet jezelf op de grond, voel je stuit goed op de aarde zitten, sluit je ogen, leg je hand op je hart, het ander op je buik. Adem in en uit en doe deze ademhaling steeds dieper en langzamer, in door de neus en uit door de mond. Je kan deze oefening via prenten in volgorde aan de muur bevestigen.
In een later stadium kan je hen leren, dat wanneer ze een emotie voelen opkomen er geen schrik van hoeven te hebben, weten wat er gebeurt in het lichaam en reeds hun focus op hun adem te leggen, zodat ze de emotie door de ademhaling ventileren. Dus eerst leren te voelen, te ademen om tot rust te komen en dan pas te reageren. Dit helpt bij het reguleren van emoties. Dit is vooral een heel belangrijke tool voor de opvoeder zelf om niet onmiddellijk op een kind te reageren wanneer het razend is. Hou ook steeds in je achterhoofd dat dit gedrag niet het kind zelf is. Het is een uiting, een reactie, een gevolg van een oorzaak.
Verdieping kan dan worden: wat is het om met je hoofd vol zorgen te zitten? En hoe je met gesloten ogen en aandacht voor je ademhaling, je hoofd tot rust te brengen. Of door je aandacht te richten op lichamelijke sensaties (voeten op de grond, billen op de stoel) dit helpt ook om weerom in het nu te komen.
“Het aller belangrijkste is dat jijzelf durft mindful in het leven te staan.”
Als opvoeder mogen we ons ook kwetsbaar tonen. Ik zou zelfs meer durven zeggen, wees in verband met je vol hoofd of je emoties of je ongemakken eerlijk tegen het kind. Je kan toch niets voor hen verbergen. Als kind voel je zoveel. Denk maar aan je eigen kindertijd. Wanneer je glimlacht naar je kind maar dit is een masker dat je optrekt, dan zal het kind je helemaal door hebben en zich afvragen: ‘ Wat doet mama of de leerkracht nu? Ik voel haar frustratie maar ze lacht. Dit klopt niet met mijn gevoel dat binnenkomt. ‘ Dit is vaak heel verwarrend voor een kind. Waarop het zal reageren met een spiegelreactie. Het is veel beter dat je eerlijk bent, durft te zeggen:
“ Het gaat even niet goed, ik ga zodra ik kan dit oplossen door te ademen. Dit is wat ik nu voel,( frustratie, boosheid, angst, verdriet) ik weet dat jij dit ook voelt maar ik ga het oplossen, deze frustratie is van mij en niet van jou.”
Een kind begrijpt dan wat er gaande is, en zo geef je zelf het voorbeeld…
Deze onderstaande tips kunnen alvast helpen om in relatie met kinderen, met hun ‘zijn’ en hun emoties beter om te gaan:
Dit is maar een fractie van wat mindful leven met je kinderen op school en zelfs thuis kan betekenen. Het leert hen aandachtig te leven, te voelen wat ze nodig hebben, in hun kracht te staan en om rust te vinden in zichzelf. Ze leren vertrouwen te hebben in hun eigen intuïtie, staan sterker in het leven, weten beter waar ze goed in zijn, wat hen blij maakt. Ze leren dat ieder authentiek is en toch waardevol en dat dit oké is.
In deze wereld vol prikkels, druk en verwachtingen is dat geen luxe, maar noodzaak. Door nu te investeren in deze vaardigheden geven we kinderen de tools om hun welzijn, relaties en geluk blijvend te versterken. In ons baanbrekend opvoedmagazine PURE CHILD brengen we steeds een rubriek mindfulness, waarbij je steeds een mooie meditatie of mindful-oefening ontdekt, die je samen met je gezin kan toepassen.
Magdalena Troch
(uitgever PURE CHILD en gepensioneerd kleuterjuf.)
Bezoek ook de website van David De Wulf: Arts en oprichter van I AM en auteur van verschillende boeken over Mindfulness
