Het magazine dat kinderen benadert met een open geest

Search

Een geschenk voor je kids: leren kijken naar bomen zoals Thoreau!

Naar bomen leren kijken zoals Thoreau

“Niets in deze wereld is vrijer van blaam dan een dennenboom.”

Wie anders had deze woorden kunnen schrijven dan Henri David Thoreau. Thoreau is een van de meest begaafde natuurkenners en schrijvers uit de geschiedenis.  En hij was waarschijnlijk een van de trouwste vrienden die een boom ooit zou hebben.

De liefde voor de bomen

We zijn goed op de hoogte van Thoreau’s liefde voor de natuur, omdat hij zijn passie deelde met lezers in het boek ‘Walden’ en andere geschriften. (zie onderaan dit artikel) Hij was een nauwkeurige waarnemer van de natuur. Maar zijn grootste passie was wel die voor bomen.

De bomen, schreef hij, wisten dingen die hij niet wist en nooit zou weten. Hij keek elke dag naar bomen. Hij bestudeerde hun vorm, kleur, textuur. Hij mat ze. Hij interpreteerde hun uitdrukkingen en eigenschappen. Hij verheerlijkte ze in geschriften en schetsen.

Voor Thoreau waren bomen familie, vrienden, bondgenoten en nog veel meer.  Op 1 december 1856 schreef hij in zijn dagboek: “Eindelijk heb ik een gelijke gevonden. Ik werd verliefd op een struik-eik.”

Een persoonlijke band met bomen

Thoreau voelde een persoonlijke band met bomen die hem hielp ze te “zien” op een manier die bijna alle mensen nooit zullen krijgen. Hij bewonderde de eik omdat hij sterk, stevig en resistent was. Hij identificeerde zich met de den omdat hij die als opstandig zag. Hij was zo gehecht aan een grote iep die werd omgehakt, dat hij er een overlijdensbericht van 3000 woorden voor schreef.

Thoreau was dol op de manier waarop bomen in alle seizoenen veranderden. Hij waardeerde het vermogen van bomen om alle vier de seizoenen van New England vitaal te overleven. Maar de bomen van de winter waren het meest fascinerend voor hem. 

In plaats van hem binnen te houden, boden de koude en besneeuwde winters in New England hem een nieuwe manier om bomen te observeren. De winter maakte de wereld “nieuw” voor hem. “Hoe nieuw lijken alle dingen. Het is als het begin van de wereld,” schreef hij.

Het winterseizoen maakte het gemakkelijker om de bladerloze ledematen van bomen te zien, vooral tegen een achtergrond van witte sneeuw. “De bomen, vooral de jonge eik bedekt met bladeren, vallen in dit heldere licht duidelijk op door het contrast met de sneeuw,” schreef hij. Thoreau hield ervan om kale bomen te zien die nu bedekt zijn met sneeuw of ijs.

Bomen onthullen een nieuwe wereld

Bomen zien zoals Thoreau deed, onthult een nieuwe wereld die verborgen ligt in het volle zicht. Het is een geschenk dat we onszelf en onze kinderen kunnen geven. Een band voelen met een individuele boom, of met een boomsoort, of een bos, zal ons verbinden met de natuurlijke wereld op manieren die we ons voorheen niet konden voorstellen.

Hij was een toegewijd natuurliefhebber. Maar jij en je kinderen hoeven niet alleen in een hutje in het bos te wonen om een band met bomen te ontwikkelen. Jij en je jonge naturalisten kunnen een levenslange waardering voor bomen ontwikkelen door een aantal van deze gewoonten over te nemen.

Hoe je net als Thoreau van bomen kunt houden?

Ken je lokale bomen

Thoreau kende vele bomen individueel. Hij bezocht ze in alle seizoenen en op elk moment van de dag. Een geweldige manier voor je kind om de lokale bomen te leren kennen is om een boomvriend te worden en hem in alle seizoenen te bezoeken en te observeren.

Neem de tijd

Thoreau werd het nooit beu om naar bomen te kijken.  In zijn dagboek schreef hij: “Ik zou een enkel stuk schors urenlang kunnen bestuderen”. Een boom heeft zoveel ingewikkelde onderdelen. Help je kind de fascinerende onderdelen die het geheel vormen te waarderen door de tijd te nemen om op te merken wat elk onderdeel uniek maakt.

Niets over het hoofd zien

Geen enkel deel van de natuur werd door Thoreau over het hoofd gezien of ondergewaardeerd. Hij waardeerde alle delen van de boom: de wortel, de stam, de bast, de tak, de kruin, het blad, de bloesem en de kegel. Rottende boomstammen en dode bladeren fascineerden hem.  Op regenachtige dagen inspecteerde hij urenlang korstmossen.

Gebruik al je zintuigen

Thoreau gebruikte al zijn zintuigen. Hij brak twijgen om hun schors op te snuiven. Luisterde naar het gekreun en gekraak van hardhout in de winter en naar het gebrul van de wind in het bos. Knabbelde aan korstmossen en mos.

Schrijf erover, maar kies je woorden goed

Thoreau koos zijn woorden zorgvuldig toen hij over bomen schreef.  Hij had nooit het gevoel dat hij zijn beschrijving van de natuur goed had. Hij schreef, herschreef en trok zijn woorden in twijfel. En gebruik zeker een natuurdagboek om gevoelens en observaties vast te leggen.

Tot slot:

Wanneer we het respect voor de bomen, maar ook voor elk deel van de natuur zoals Thoreau kunnen overbrengen aan onze kinderen, komt het vast wel goed met onze natuur in de toekomst.  Hij sprak nog net niet over bomen knuffelen, je zelf gronden zoals een boom als oefening,  bomen aanplanten en deze blijvend de goede zorg geven. Laat ons ook deze waardering doorgeven aan onze kinderen. Dit is ZO belangrijk in deze tijd.

Walden ThoreauBoek: ‘Walden’ De plicht tot burgerlijke ongehoorzaamheid

Auteur: Henry David Thoreau

Een prachtige uitgave. Tijdloze kritiek op de conventionele levenswijze. Erkenning van eenheid mens en natuur. Literaire uitdrukkingskracht van het hoogste niveau. Nooit te laat om te lezen. Waarom het belangrijk is dat er stukjes aarde overblijven die onaangetast blijven.

Facebook
Twitter
LinkedIn
Pinterest
Previous slide
Next slide

Reageren op dit artikel..

Pure Child Symposium

Zaterdag 23 Maart 2024 | Van 9:30 tot 17:30  | in Sint-Gillis-Waas