Het magazine dat kinderen benadert met een open geest

Search

De neurodivergente mens

De neurodivergente mens

Dit artikel is bedoeld als omkadering voor het komende Symposium, met als thema: ‘Het overprikkeld kinderbrein’. Veel ouders, opvoeders en scholen worstelen ermee; kinderen die een neurodivergent gedrag vertonen. Hieronder verstaan we dat gedrag, dat als afwijkend van de norm wordt beschouwd. Wat  erop neerkomt dat het brein van iemand prikkels op een andere manier verwerkt. Niet alleen ADD (een variant, subcategorie van wat gekend is als ADHD), waarbij dan de hyperactiviteit ontbreekt of zoals Gabor Maté het stelt in zijn boek’ het verstrooide brein’:

“Een dokter uit Ontario gaf eens een dramatisch juiste analogie over hoe het is voor zijn dochter met ADD. Stel je voor, zei hij dat je in het  midden van  een volgepakte kamer staat, waar iedereen door mekaar aan het praten is en  er plots iemand  jou aanklampt met de vraag: “Wat heeft die en die juist gezegd?” Zo gaat het er aan toe in iemands brein met ADD en hoe het kan zijn voor jouw kind. Een andere analogie is: dat je als volwassene vastzit in het verkeer, terwijl je automotor is uitgevallen. Je doet je best om in beweging te komen terwijl iedereen aan het toeteren en roepen is, maar niemand een poging doet om jou te helpen en zelfs misschien niet weet hoe.”

Verschillende gezichtspunten rond HSP e.a.

Rond de vraag of HSP (hoog-sensitieve personen) kan worden beschouwd als  een vorm van neurodivergentie is er nog veel debat onder neurowetenschappers en geen uitsluitsel, hoewel hoogsensitieve personen zelf van mening zijn dat de ‘andere’ werking van hun brein, onder de noemer van neurodivergentie mag worden gerekend.  Ondertussen is er ook de categorie HSS (HoogSensitieve Sensatiezoeker).Verder, moet ook in ogenschouw genomen worden dat er combinaties mogelijk zijn en er geen strikte duidelijke grenzen kunnen worden getrokken tussen ADHD en HSP.  Wat de zaak er niet eenvoudiger op maakt. Ook is men van mening dat niet alles kan worden gecatalogiseerd onder de noemer ‘stoornis’ . Iets wat  de experten over neurodiversiteit vrij duidelijk stellen is dat neurodivergentie of neuro-atypische types niet  mogen worden beschouwd als mensen met een stoornis. De belangrijkste eigenschappen van een HSP zijn:

  1. Waarnemen subtiele details.
  2. Empathie (sterk bewust van sociale omgeving).
  3. Diepgaande informatieverwerking.
  4. Over-of onderprikkeld raken.

Ontstaat neurodivergent gedrag vanuit de omgeving?

Meestal, gaat de algemene opinie er vanuit dat neurodivergent gedrag, vanuit de omgeving wordt aangedreven of ontstaat. Toch is dit niet altijd, het geval.  Daarvoor moeten wij weten, wat onder ‘neurodivergentie’ wordt verstaan en dit omvat in grote lijnen; autisme, dyslexie, dyscalculie, ADHD- ADD, hoogbegaafdheid en hoogsensitiviteit.

In 1999 kwam de wetenschap (J.Singer e.a.) tot de conclusie dat autisme (ASS) een menselijke variatie is. Een variatie die net zoals andere variaties, zoals gender en ras door de samenleving aanvaard moet worden. De diagnose ‘autisme’ betekent bijgevolg niet dat je afwijkt van de norm of dat je abnormaal zou zijn.

Mensen, die worden gediagnosticeerd met het syndroom van Asperger hebben problemen, met communicatie in sociaal kader, soms repetitief gedrag en ongewilde routines, gerichte of beperkte interesse-sferen… Ook beschikken ze over een normale of zelfs hogere intelligentie. Hun taalontwikkeling  is ook normaal, wat niet uitsluit dat ze moeite kunnen hebben met begrip en verwerking van taal. Een andere  benaming voor Asperger heet ‘ hoogfunctionerend autisme’. Soms wordt, afhankelijk van de diagnose-steller Asperger als een lichte vorm van autisme opgevat. Asperger vraagt dan ook een aangepaste vorm van ondersteuning.

Oorzaken van (het gedrag van) de neurodivergente mens

Deze kunnen niet onder één koepel gebracht worden en zijn complex. Zo spreekt men over, zowel omgevingsfactoren, als genetische aanleg, alsook fysiologische factoren ( voeding), soms gelinkt aan het  autonome zenuwstelsel. Meestal betreft het een verzameling van factoren. Gabor Maté verwoordde het op volgende wijze in ‘Het verstrooide brein’: “De neurowetenschap stelde vast, dat het menselijk brein niet alleen wordt geprogrammeerd door biologische erfenissen. Hersencircuits worden gevormd door hetgeen wat gebeurt nadat het kind in het leven terechtkomt en zelfs nog in de baarmoeder aanwezig is.”

Behandeling / ondersteuning vd neurodivergente mens

Er zijn verschillende domeinen waarmee je aan de slag kan gaan om mensen met een neurodivergent brein te ondersteunen, als zij hierdoor in de problemen geraken. Ik schrijf ‘als’ want dat is niet altijd het geval.  Sommigen kunnen zich perfect aanpassen en beschouwen zelfs hun neurodiversiteit als een krachtbron, waaruit ze bijkomende energie kunnen putten. Het alom geprezen, mindfulness bijvoorbeeld kan significante ondersteuning bieden in gevallen van ADHD, HSP of ADD.

Het lijkt erop dat de stempel ‘neurodivergent’ zeer breed kan worden omschreven en ook een teken van deze tijd is; een soort boodschap dat de menselijke hersenen, een poging doen om zich aan te passen aan het sociaal-, biologisch- en psychologisch ritme van deze maatschappij in de 21ste eeuw.

Rudy Van Damme

Schrijf je nu HIER in voor het Symposium.

______________________________________________

Lectuur:

  • ‘Maar je ziet er helemaal niet autistisch uit’ (Bianca Toeps)
  • ‘Lifehacks voor meiden met autisme’ (Els Blijd- Hoogewijs)
  • ‘Het Verstrooide Brein’ (Gabor Maté)
  • ‘ Druks’  1-2 (Francien Regelink)
  • ‘Opgeruimd leven met AD(H)D (Judith Kolberg)
  • ‘Meisjes en vrouwen met autisme’ (Sarah Hendrickx)
  • ‘Anders gaat ook’ (Elise Cordaro)
  • ‘ De bacterie en het brein’ ( Iris Sommer)
  • ‘Autisme en het voorspellende brein’ ( Peter Vermeulen)
  • ‘Overprikkeld brein’ (Charlotte Labee)
  • ‘Hoogsensitieve personen’ (Elaine Aron)
  • ‘ Het hoogsensitieve brein’ ( Esther Bergma)
  • ‘ Prikkels bijten niet’ ( Saskia Klaaysen)
  • ‘ Brain Food’ (Charlotte Labee)

Facebook
Twitter
LinkedIn
Pinterest
Previous slide
Next slide

Reageren op dit artikel..